Ancak bu dikkatsizlik ve hareketlilik aşırı düzeylere vardığında hastalıktan söz edilebilinmektedir. Dikkat eksikliği olan çocuklar genel olarak konuştuklarımızı dinlemiyor gibi davranmakta, beş dakikadan fazla bir yerde duramamaktadır.

Halk arasında eli dursa ayağı durmuyor denilen, sürekli hareket halinde olan çocuklardır.

Hastalığın belirtileri daha hamilelik sırasında kendisini göstermekte, annenin karnını bolca tekmelemektedirler.

Doğduktan sonra da sürekli ağlayan, yemek yemeyen, gece uyumayançocuklar olarak aileye kök söktürmekte, gece gündüz rahat yüzü göstermemektedir.

Emeklemeye başladığında etrafını karıştırmaya başlayan bu çocuklar, biraz büyüdüğünde iyice ortalığı birbirine katmaktadır.

Dikkat eksikliği nedeniyle söylenilenleri çabuk unutmakta, çoğu zaman önemsememektedirler. Hiperaktif olan çocuklar ise arkadaşlarının oyunlarına katılamamakta ve onların oyunlarını bozmaktadır.

İlkokula kadar olan bu sürede aşırı yaramazlıklarından şikayet edilse de çok fazla farkına varılamamakta. Ancak ilkokula gittiklerinde sınıfta durmadıkları için sürekli gezinmekte ve sınıf düzenini altüst etmektedirler.

Televizyon ve bilgisayar oyunları oynarken dikkatlerini biraz toparlayabilmekte sonra gene kaybetmektedirler.

Üstleri başları dağınık gezmekte, söylenilenleri yapmamakta, kendisini toparlamakta zorluk yaşamaktadırlar.

Perdelere tırmanan, buzdolaplarının üstüne tüneyen çocuklar genellikle hiperaktif çocuklar olup, dur yapmadan anlamamakta ve ortalığı karıştırmaktadırlar.

Bizim çocuğumuz çok akıllı ama yaramaz denilen çocuklar bu türde çocuklardır.

Yemeklerini döke saça yemekte hatta masaya oturamamakta, sürekli gezindikleri için peşlerinde yemek gezdirilen çocuklar olmaktadırlar.

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, anne ya da babada çocuklukta benzer durumun olduğu, çocukken çok yaramaz çocuklar oldukları söylenmektedir. Hatta kimi anababa ileri yaşlarda da aşırı aktif davranışlar gösterebilmekte ve dikkatini toparlamakta güçlük çekmektedir.

Bunun dışında;

• Annenin çok küçük yaşta hamile kalması,
• Hamilelikte sağlık sorunları yaşaması,
• Fazla miktarda sigara, alkol ve ilaç içmesi,
• Doğum esnasında fazla kanamasının olması,
• Doğumun uzaması ve bebeğin oksijensiz kalması,
• Düşük doğum ağırlığı,
• Genetik faktörler
• Çocuklukta yaşanan beyin travmaları ve enfeksiyonlar, beyni etkileyip dikkat eksikliği ve hiperaktiviteye yol açabilmektedir.

Hiperaktivite daha erken yaşlarda fark edilebilinirken, dikkat eksikliği daha çok ilkokulda saptanabilinmektedir. Bunun nedeni hiperaktif çocuklar daha kolay fark edilebildiği halde dikkat eksikliğinin daha zor anlaşılmasıdır.

Hiperaktif çocuklar sürekli hareket halinde olamakta, kolu dursa bacağı durmamakta, bitmez bir enerji ile sürekli hareket etmektedir. Sık sık kazalar yaşamakta dikkati de olmadığı zamanlar ev içi kazalara daha çok maruz kalmaktadır.

Konsantre olamamakta dikkatleri çabuk dağılmaktadır. Çok konuşmakta, neredeyse susmamaktadır.

Başladıkları işleri çoğunlukla yarım bırakmakta ve sürdürememektedir.

Okula başladıkları zaman ise dersin başında sıkılmakta, ödevlerini yarım bırakmakta, sınıfta dolaşmakta, arkadaşlarını lafa tutmakta... Kısaca ders düzenini bozmaktadırlar.

Dikkat eksikliği hiperaktivite kimi zaman başka hastalıklarla birlikte gözlenebilmekte. Örneğin depresyonda ortaya çıkmakta.

Ev içinde sorunlar olduğunda, anne baba sık sık tartıştığında, boşanmalar gündeme geldiğinde, anne ya da babanın birinin kaybında çocuklar aşırı hareketlenmekte dur durak bilmemektedir. Aynı şekilde kaygı veren durumlarda örneğin korku ve endişe duyduklarında gene çok hareketli olmaktadırlar.

Örneğin korkulu bir rüya gördüklerinde kısa sürelerle de olsa anneden ya da babadan ayrı kaldıklarında, çok hareketli olabilmektedirler.

Çocuklarda bir takım ilaçların kullanımı da buna sebep olabilmektedir.

Ev ya da okul değişikliklerinde, yeni bir şehre geldiklerinde, kreşe başladıklarında da uyum problemleri yaşayıp benzer davranışları gösterebilmektedirler. Bu nedenle dikkat eksikliği ve hiperaktivitenin çok iyi belirlenmesi, uzman tarafından tanı konması gerekmektedir.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite 11-12 yaşlarında azalıp ergenlik ile birlikte kaybolabildiği gibi kimi zamanda ileri yaşlarda devam edebilmektedir.

Başedilemeyen durumlarda ilaç kullanılması çocukların günlük yaşantıyı daha rahat geçirmeleri yönünden faydalı olacaktır. Aynı durum ders başarısı için de geçerli olup dikkatlerini toplayamadıkları için derslerinde başarısız olan çocukların bu durumları toparlanana kadar ilaç kullanmaları gerekli olmaktadır.

İlacın fazla dozlarının da hareketliliğe neden olabileceği göz önünde bulundurularak mutlaka doktor kontrolü altında tedavi uygulanmalıdır.

Dikkat eksikliği korkulacak bir hastalık değildir.

Hastalığın tedavisinde ilaçlar kadar bir takım uğraşlarda önerilmekte. Örneğin bilgisayar oyunları oynamaya, spor yapmaya teşvik edilmektedirler. Böylelikle fazla olan enerjilerini harcayıp daha sakin olmaları sağlanmaya çalışılmaktadır....

Kaynak: Dr. R. Sabri YURDAKUL