Reklamlar
Phoenix’in iniş aracının ayaklarındaki destekleyicilerin üzerinde küçük kürecikler görünüyor. Bunların iniş sırasında sıçrayan su damlacıkları olabileceği düşünülüyor.
NASA’ya ait Phoenix Mars Lander uzay aracının Mars yüzeyine indiği noktada sıvı halde su olduğuna dair kanıt bulunduğu iddia ediliyor.
Bilindiği kadarıyla su tüm canlı biçimlerinin temeli olduğundan böyle bir keşif kızıl gezegende biyolojik yaşam olma olasılığını artıracaktır.
Bu yeni fakat tartışmalı durum, Phoenix’in robotik kolundaki fotoğraf makinesinin çektiği görüntülerin incelenmesiyle ortaya çıktı.
Fotoğraflarda uzay aracının ayaklarındaki desteklerin üzerinde “küçük kürecikler” görülüyor. Art arda çekilen fotoğraflarda kürecikler büyüyor ve yer değiştiriyor. Araştırmayı yürüten Arizona Üniversitesi’nden Peter Smith’in görüşü, bunların yüzeye iniş sırasında araca sıçrayan su damlacıkları olabileceği.
25 Mayıs 2008’de, Mars’ın kuzey kutbuna iniş yapan Phoenix uzay aracı, gezegende yaşamı destekleyecek işaretleri yani yüzeyin hemen altındaki su buzunun bir zamanlar sıvı olduğunu kanıtlayacak bir şeyler arıyordu.
31 Temmuz 2008’de Phoenix, Mars yüzeyinin altındaki tabakanın gerçekten de su buzu olduğunu saptadı.
Örnekler üzerinde yapılan incelemelerde, buzun bir zamanlar büyük bir ihtimalle sıvı halde olduğu ve Mars’ın geçmişinde iklimin daha sıcak olduğu bir zamanda yüzeydeki toz ile etkileşime girdiği ortaya çıktı. Fakat yazın bile sıcaklığın -20 ile -80°C arasında olduğu günümüz Mars’ının yüzeyinde, sıvı su bulunması hayli ilginç bir durum.
Normalde, basıncın ve sıcaklığın çok düşük olduğu Mars yüzeyinde, su buzunun hemen süblimleşmesi yani buharlaşması beklenir. Phoenix ekibi, uzay aracının kazıları sırasında açığa çıkan yeraltı buzlarında bu olayı gözlemlemişlerdi.
Phoenix ekibinden Nilton Renno’ya göre, Mars yüzeyini örten tozda bulunan perklorat tuzları (kimyasal olarak aktif ve son derece yakıcı bir tuz), uzay aracının indiği arazide yoğunlaşmıştı.
Perklorat, bölgedeki su buzunu donma noktasını düşürüp eriterek tuzlu su haline getirdi (Karlı havalarda buzlanmayı engellemek için tuz kullanılmasıyla aynı mantık).
Nilton ve ekibi, Phoenix yere inerken bu eriyiğin mekiğin ayaklarına sıçradığını düşünüyor. Ancak Phoenix, bu maddenin örneklerini almadığından gerçeği bilemiyoruz. Elimizde sadece görüntüler ve perkloratın bildiğimiz bu özelliği var.
Smith’in açıklamasına göre, Phoenix yüzeye inerken roketlerinin neden olduğu yüksek basınç, yüksek sıcaklık ve amonyak yakımı yüzeyi etkilemiş olabilir. Ayrıca tozun yapısındaki bileşenlerin kimyasal etkisi de bilinmiyor.
Perkloratı algılayan aletin tasarımcısı Michael Hecht’e göre sıvı sıçraması ihtimali düşük. Robotik kamera ile çekilen fotoğraflar düşük çözünürlükte. Küreciklerin hareket ediyor gibi görünmesinin nedeni gölgeler de olabilir. Ayrıca perklorat her ne kadar yeterince sıcak ve kuru havada suyu mükemmel biçimde emen bir sünger gibi davransa da Mars’ta eriyiğin sıvı halde bulunması için gerekli sıcaklık mevcut değil.
Hecht’in iddiası yerdeki buzdan gelen su buharının mekiğin ayaklarına yapıştığı. Gün içinde aracın ayakları Mars yüzeyine kıyasla daha soğuk olmalı, diyor Hetcht. Ona göre iniş sahasında açığa çıkan buz parçalarına vuran güneş ışığı süblimleşmeye neden oldu. Yükselen buhar nispeten daha soğuk olan ayaklara değdiğinde su damlacıkları meydana geldi.
Phoenix ekibinin çalışmaları ile yakın zamanda küreciklerin sırrı çözülebilir.
Reklamlar :
